Onbekenden hebben het oorlogsmonument bij ORO Het Rijtven vernield. Het kunstwerk dat cliënten van ArtORO speciaal hadden gemaakt voor het herdenkingsteken, wordt op dit moment hersteld. De hoop is dat dit voor donderdag 6 augustus kan worden afgerond, want dan wil ORO het monument tijdens een bijzonder muzikaal optreden opnieuw presenteren.
“Het is helaas ten prooi gevallen aan vandalisme. We doen ons best om de nieuwe versie meer hufterproof te maken”, zegt de organisatie.
Peter van de Westerlo
De fysieke herinnering aan de vliegtuigcrash, die er aan het einde van de Tweede Wereldoorlog plaatsvond, kwam er in september van 2024 dankzij Peter van de Westerlo en manager Wilbert de Groot van ORO Het Rijtven.
De plek waar het toestel van de Engelse luchtmacht, destijds over de boomtoppen scheerde, is nu de hoofdingang van de ORO-locatie. Daar schuin tegenover, in het bos, zijn stukjes aluminium en onderdelen gevonden van het toestel.
Metaaldetector
Van de Westerlo’s grootvader vertelde hem vroeger vaak dat er een bommenwerper was neergestort in 1942 vlakbij zijn boerderij. Toen hij zich later aansloot bij de heemkundekring vertelde hij het verhaal aan de andere leden. Die dachten echter dat de bommenwerper twee kilometer verderop was neergestort.
Lees ook: [VIDEO] Kleurrijk kunstwerk bij Het Rijtven herinnert aan zwarte oorlogstijd
Toch had Van de Westerlo’s grootvader gelijk. Dat bleek toen Richard Schoutissen van Stichting Oorlogsslachtoffers op onderzoek uitging. Met een metaaldetector wist hij nog enkele resten op te sporen. Ook wist Schoutissen precies om welk vliegtuig het ging en wie de bemanning was. De meesten waren Engelse jongemannen, alleen de piloot was Canadees.
Verhaal levend houden
Zo’n tien jaar later sprak Van de Westerlo met De Groot van Het Rijtven, die ook meteen geïnteresseerd was in de crash van de Engelse Vickers Wellington Z8951. Die gezamenlijke passie om het verhaal levend te houden, leidde uiteindelijk tot de realisatie van het monument.
De onthulling werd twee jaar geleden bijgewoond door nabestaanden, de militair attaché van Canada en de Deurnese burgemeester Greet Buter. Ook werd er een fly-over uitgevoerd door een oorlogsvliegtuig en speelde er doedelzakspelers.
Cockpitlampje
Cliënten van ArtORO maakten speciaal voor het gedenkteken een kleurig vliegtuig, waarin zelfs een teruggevonden cockpitlampje van de neergestorte bommenwerper werd verwerkt. “Op dit moment wordt het kunstwerk gerestaureerd. Wij hopen dat dit gerealiseerd is voor 6 augustus”, zegt de organisatie.
Dan komt Martin Leach namelijk weer naar Nederland. Hij is één van de nabestaanden van de bemanning van het neergestorte toestel. Maar de Engelsman komt dit keer niet alleen. “Martin neemt zijn vrienden mee van de ‘Generation Groove’; een bruisend harmonieorkest uit Haxby, York. Ze treden op in heel Yorkshire en daarbuiten en brengen hoogwaardige livemuziek tijdens concerten, evenementen en speciale gelegenheden.” Het ensemble beschikt over vier orkesten en meer dan tachtig leden.
Ze willen hun concerttour door Nederland graag op een bijzondere manier afsluiten met een optreden bij Het Rijtven. “Wij hopen dat veel cliënten, familieleden en medewerkers komen luisteren naar dit bijzondere harmonieorkest”, zegt de organisatie. Het concert vindt donderdag 6 augustus om 13.15 uur plaats bij café De Honingpot op het terrein van ORO. Bij slecht weer wordt uitgeweken naar de Biekorf. De toegang is gratis.
Bekijk hieronder de videoreportage van de onthulling van het oorlogsmonument in 2024.
Foto: Harold van der Burgt
