Gemeente Deurne wil samen met bewoners en maatschappelijke organisaties de leefbaarheid in de Deurnese wijk Koolhof structureel verbeteren. Na ruim een jaar van onderzoeken, gesprekken en voorbereidingen ligt er nu een uitgebreid plan dat de basis moet vormen voor een langjarige wijkaanpak. Daarbij staat niet alleen de fysieke inrichting van de wijk centraal, maar vooral de sociale samenhang, ontmoetingsplekken en kansen voor bewoners.
Het plan komt voort uit de motie die in 2025 unaniem werd aangenomen door de gemeenteraad. Aanleiding was onder meer het verdwijnen van de Jumbo-supermarkt uit de wijk, waardoor volgens betrokkenen een belangrijke ontmoetingsplek verloren ging.
Syrische supermarkt
Inmiddels zijn de eerste tekenen van herstel zichtbaar. Zo werd in Winkelcentrum Koolhof recent een Syrische supermarkt geopend en wordt gewerkt aan de komst van aanvullende voorzieningen, waaronder mogelijk een PostNL-punt. De WijkKamer aan de Schelde heeft zich tegelijkertijd ontwikkeld tot een steeds belangrijkere ontmoetingsplaats voor bewoners.
Om tot dit soort verbeteringen te komen is er volgens voorzitter Jan Krijnders van Wijkraad Koolhof al hard gewerkt: “Als wijkraad hebben wij ons sinds vorig jaar enorm bemoeid met de leefbaarheid in de Koolhof. Dat is best een kluif. In die tijd, en daarvoor eigenlijk ook al, heb ik veel mensen gesproken. In de wijkkamer, op straat en bij mensen aan de deur.”
Beperkte doorstroming
Uit een analyse die is verricht voor de aanpak, blijkt dat de uitdagingen in Koolhof breder zijn dan alleen het ontbreken van voorzieningen. De wijk telt ruim 4.000 inwoners, waarvan een kwart ouder is dan 65 jaar. Veel bewoners wonen al tientallen jaren in dezelfde woning. De wijk kent relatief veel sociale huurwoningen, beperkte doorstroming op de woningmarkt en het laagste gemiddelde inkomen van alle Deurnese wijken. Daarnaast ontbreken volgens het onderzoek voldoende plekken waar bewoners elkaar spontaan kunnen ontmoeten.
Lees ook: Supermarktketen Jumbo sluit in najaar vestiging in wijk Koolhof
Bij Krijnders van de wijkraad is daarnaast nog iets anders opgevallen: “Dat is hoeveel er in deze wijk gebeurt zonder dat iemand erom vraagt. Mensen die een oogje houden op de kinderen van een ander, die boodschappen doen voor de buurvrouw, die zich jarenlang inzetten zonder dat iemand het ziet. Dat is de kracht van Koolhof en die staat in geen enkel rapport.”
Veel kracht aanwezig
De uitgangspunten in het plan van aanpak onderstrepen die sterkte kant van de wijk, die ook Krijnders ziet. De Koolhof zou soms te veel bekeken worden vanuit problemen, terwijl er juist veel kracht aanwezig is in de wijk. Bewoners kennen elkaar vaak al jarenlang, vrijwilligers zetten zich actief in voor de buurt en initiatieven zoals de wijkkamer, burendag en de straatgesprekken laten zien dat veel inwoners betrokken zijn bij hun leefomgeving.
“Op operationeel niveau is er enthousiasme om hier samen en voor langere tijd de schouders onder te zetten”, zegt het college van burgemeester en wethouders. “De contouren van de opgaves zijn besproken met maatschappelijke organisaties die actief zijn in de Koolhof, waaronder Bergopwaarts, de LEV Groep, de Wijkraad Koolhof, Mango Vastgoed, Senzer, de Bibliotheek, de politie en ORO, Grip op Schuld en anderen.”
‘Mensen die het niet meer geloven’
Eind september kreeg de gemeenteraad een excursie door de wijk. Daarbij werd ook de manier uitgelegd waarop de partners aan de opgave werken in de Koolhof. Daarna werd een ronde door de buurt gemaakt en werd gesproken met verschillende bewoners. “Het ging over de nieuwe bestrating en parkeervakken en over zorgen rondom de verlichting in een aantal straten. Een bewoner vertelde hoe fijn het wonen aan de Swalm is”, aldus het college.
Lees ook: Gemeente neemt maatregelen om leefbaarheid in Deurnese wijk Koolhof te verbeteren
Maar Krijnders hoort ook andere verhalen: “Mensen die het niet meer geloven. Die vaker hebben gehoord dat er iets zou gaan gebeuren dan dat ze het hebben zien gebeuren. Dat snap ik en ik zeg er eerlijk bij: aan onze wijk is lang weinig aandacht besteed. En als die aandacht er komt, hebben we te maken met regelmatige wisselingen van contactpersonen.”
Kwetsbaarheid
De onderzoekers en partners zien duidelijke aandachtspunten. Zo volgen uit de analyse vijf grote thema’s: het gebrek aan woonkansen voor starters, financiële kwetsbaarheid van een deel van de bewoners, een tekort aan ontmoetingsplekken, beperkte ruimte voor nieuwe woningbouw en de uitdaging om verschillende bevolkingsgroepen met elkaar te verbinden. De Koolhof telt inmiddels inwoners van 59 verschillende nationaliteiten.
Daarnaast blijkt uit de analyse dat de hulp vanuit Grip op Schuld (GOS) en de formulierenbrigade moet worden versterkt in plaats van aangevuld met iets nieuws. “Wie ik te weinig zie en hoor zijn de mensen die ons eigenlijk nodig hebben maar die ons niet kennen of die zich schamen om contact te zoeken met ons of met de professionele hulpverleners”, legt Krijnders uit.
Lees ook: Lees ook: Wijkkamer in de Koolhof geopend: ‘Het is nu aan de mensen’
Wat verder in de Deurnes wijk opvalt, is dat veel ouderen langer thuis blijven wonen, terwijl geschikte alternatieve woningen ontbreken. Daardoor stokt de doorstroming en komen starters moeilijk aan een woning in de wijk. Tegelijkertijd neemt de druk op sociale voorzieningen en informele zorgnetwerken toe.
Tien tot vijftien jaar
De gemeente benadrukt dat de aanpak van de Koolhof niet bedoeld is als tijdelijk project, maar als een programma met een horizon van tien tot vijftien jaar. In de komende periode wordt samengewerkt aan een gezamenlijke ambitie voor de wijk. Dit gebeurt met partners als Bergopwaarts, LEVGroep, de Wijkraad Koolhof, Senzer, zorginstellingen en bewoners.
Voor de uitvoering wil het college in 2027 en 2028 jaarlijks 200.000 euro reserveren. Dat geld is bedoeld voor de organisatie van de wijkaanpak, communicatie, bewonersbijeenkomsten en concrete projecten in de wijk. Hoeveel middelen op langere termijn nodig zijn, is nog niet bekend. Volgens B&W moet de komende periode duidelijk worden welke investeringen nodig zijn om de leefbaarheid van Koolhof blijvend te versterken.
Onnodig veel geld
De wijkraad gelooft volgens Krijnders in een pragmatisch en simpele aanpak: “Er dient veel aandacht besteed te worden aan ‘borging’ met name ‘lange termijn borging’. Die dient te liggen bij de kernpartners en moet gericht zijn op het wel of niet behalen van de leefbaarheidsdoelen. Dit voorkomt dat een gedetailleerde regelgeving nodig is, die verlammend kan werken en dus onnodig veel geld kost.”
Lees ook: Lees ook: Zorgen bij Deurnese politiek over leefbaarheid Koolhof na aankondiging van sluiting supermarkt
Daarbij wordt gekozen voor een werkwijze waarbij bewoners nadrukkelijk aan tafel zitten. Het toekomstige programmateam vergadert niet in het gemeentehuis, maar in WijkKamer Koolhof. Volgens de opstellers van het plan zijn bewoners daarbij geen doelgroep of toehoorder, maar volwaardige partners.
Krijnders van Wijkraad Koolhof is voorzichtig positief over het plan: “Er staat niet alleen in wat er beter kan, maar ook hoe er gewerkt gaat worden en wie waarvoor aan de lat staat. En bewoners zitten er niet bij om te luisteren, maar om mee te doen.”
Foto: Burgtbouw
