Hoe valt een schrijver uit een trein? Die vraag houdt de Haarlemse illustrator Eric Coolen al jarenlang bezig. Al in zijn kindertijd hoorde hij dat hij dezelfde achternaam deelde met een beroemde Deurnese schrijver. “Dan gingen we naar mijn oma, waar al mijn neefjes en nichtjes ook waren. Dan hoorden we dat we misschien een beroemde achteroom hadden: Antoon Coolen.”
“Als kind spreekt dat enorm tot de verbeelding”, vertelt Coolen. “Als klein kind kwam ik niet door het boek heen. Op latere leeftijd las ik het opnieuw en toen las ik het als een trein. Ik vind het nog steeds een fantastisch boek.”
Raakvlakken met nu
De oorspronkelijke roman ‘Dorp aan de Rivier’ van de Deurnese schrijver Antoon Coolen verscheen in 1934. Vorige maand kwam er een nieuwe editie uit. Het verhaal werd opnieuw toegankelijk gemaakt door een hertaling van Eline Reinhoud en kreeg een nawoord van Maarten ’t Hart. Illustrator Eric Coolen verzorgde voor deze speciale uitgave meer dan dertig nieuwe tekeningen.
In het boek wordt het wel en wee beschreven van het dorp Lith en hoe het leven daar ingrijpend verandert, onder meer door de Maasverbeteringswerken. “Ondanks dat het boek oud is, hebben de hoofdthema’s veel raakvlakken met deze tijd”, zegt Coolen. “Het gaat over vreemdelingenhaat, angst voor het nieuwe en verschillen tussen mensen. In zekere zin doet het me denken aan hoe er nu wordt omgegaan met de komst van AI.”
Er valt een schrijver uit de trein
Op 11 oktober 1961 viel Antoon Coolen door onopgehelderde oorzaak tussen Waardenburg en Zaltbommel uit een rijdende trein. Hij lag urenlang bewusteloos langs het spoor en wist uiteindelijk een boerderij te bereiken. Op 9 november van datzelfde jaar overleed hij op 64-jarige leeftijd in Eindhoven aan de gevolgen van het ongeval.
“Er hangt een raadsel rond de precieze doodsoorzaak”, zegt Coolen. “Toen hij bijkwam, wist hij zelf ook niet wat er was gebeurd. Blijkbaar heeft ook niemand iets gezien. Hoe val je zomaar uit een trein? Ik zal het nooit weten. Dat blijft boeien, maar het is ook frustrerend.”
Het raadselachtige ongeluk werd voor de illustrator een doorlopend kunstproject. Elke twee jaar nodigt Coolen een collega-kunstenaar uit voor een eigen interpretatie. “De plausibele scenario’s lopen uiteen: misschien zat de deur niet goed dicht en stond Antoon op. Wim Daniëls en ik zijn zelfs naar het Spoorwegmuseum geweest om te kijken of het bij die treinen mogelijk was om er zomaar uit te vallen”, vertelt Coolen. “Hij kan ook onwel zijn geworden, gedesoriënteerd zijn geraakt en per ongeluk een deur hebben geopend.”
Podcast
Klaar met ‘Dorp aan de Rivier’ en de mysterieuze dood van de schrijver is Coolen nog lang niet. “Het idee is er om een podcast met meerdere afleveringen te maken, over hoe een schrijver uit een trein heeft kunnen vallen. Ook een kleine theatervoorstelling lijkt me geschikt.”
Daarnaast zou hij het verhaal graag naar België brengen. De Deurnese schrijver had nauwe banden met zijn Vlaamse collega’s. “Antoon Coolen moet onder de aandacht blijven. Het allerbelangrijkste is dat het einddoel duidelijk blijft”, besluit Coolen. “Antoon Coolen en zijn oeuvre mogen niet vergeten worden.”
Lees ook: Streekroman ‘Dorp aan de rivier’ van Deurnese schrijver Antoon Coolen krijgt opfrisbeurt
Foto’s: Eric Coolen
