Brabant mag de provinciale verduurzamingsregels voor verouderde stallen voorlopig niet handhaven. Dit heeft de rechtbank in Den Bosch donderdag bepaald. Eerst moet duidelijk worden welke stikstofmaatregelen het kabinet invoert en welke financiële steun boeren kunnen krijgen.
Het kort geding tegen de provincie Noord-Brabant was aangespannen door de ZLTO en POV (Producenten Organisatie Varkenshouderij), met steun van het Brabants Agrarisch Jongeren Kontakt (BAJK).
Vertrouwen
“De provincie zette de rechtszekerheid van ondernemers op het spel. De rechter bevestigt dat wij daarin gelijk hebben”, zegt bestuurder Angelique Huijben van de ZLTO. “Ondernemers moeten kunnen vertrouwen op een overheid die duidelijke, uitvoerbare en samenhangende regels stelt.”
Rechtbank Oost-Brabant geeft met de uitspraak de provincie een tik op de vingers. Dit betekent dat Brabant tot 1 februari 2027 niet mag handhaven op een deel van de regels rond het Brabantse stallenbeleid.
‘Kern blijft overeind’
Dat betekent dat Brabant geen handhavingsbesluiten neemt maar wel blijft toezien op naleving van de regeling, zoals het indienen respectievelijk afhandelen van meldingen, het nemen van maatwerkbesluiten en het houden van toezicht. Ondernemers die voldoen aan de voorwaarden, kunnen de gemelde maatregelen ook gewoon uitvoeren.
“De rechter laat de kern van onze aanpak overeind”, zegt gedeputeerde Wilma Dirken (Stikstof) “Dat is belangrijk, omdat de opgave om stikstofuitstoot terug te dringen en natuurherstel mogelijk te maken onverminderd blijft bestaan.”
Onzeker landelijk stikstofbeleid
De ZLTO had de zaak aangespannen omdat de boerenorganisatie vindt dat het onredelijk is dat agrarische ondernemers grote investeringen moeten overwegen terwijl het landelijke stikstofbeleid nog onzeker is: “Niemand mag in een situatie terechtkomen waarin investeringen worden gevraagd zonder dat duidelijk is welke andere regels nog volgen of welke ondersteuning beschikbaar komt.”
De rechter vindt net als de ZLTO dat veehouders niet kunnen worden verplicht om nu al kostbare en ingrijpende keuzes te maken, terwijl nog onduidelijk is welke stikstofmaatregelen en ondersteunende regelingen eraan komen vanuit Den Haag. Daarom moet de provincie eerst meer helderheid bieden en de landelijke uitwerking afwachten.
Rijksregels
Dirken: “Ook wij hebben er belang bij dat ondernemers weten waar zij aan toe zijn. De komende periode blijven wij daarom nauw samenwerken met het Rijk, andere provincies en betrokken sectoren om hierover meer duidelijkheid te creëren. Als er meer duidelijkheid bestaat over de rijksregels, beoordelen wij of handhaving van de verordening kan worden hervat.”
De uitspraak betekent niet dat de opgave om emissies terug te dringen vervalt. ZLTO zegt zich in te blijven zetten voor verduurzaming en emissiereductie: “Daarvoor zijn wel duidelijke regels, haalbare termijnen, beschikbare technieken, vergunningverlening die werkt en voldoende financiële ondersteuning nodig.”
Foto: GGA Vitale Peel
