Politieke partij Transparant Deurne heeft fel uitgehaald naar gedeputeerde Saskia Boelema (D66) en het Brabantse provinciebestuur. De fractie stelt dat het vrijwel volledig intrekken van de natuurvergunningen van vijf Brabantse pluimveebedrijven geen opdracht is van de rechter, maar een politieke keuze van de provincie. Twee van de getroffen ondernemingen staan in Helenaveen en Neerkant.

De rechter verplichtte de provincie om maatregelen te nemen om de stikstofdepositie te verminderen, maar volgens de Deurnese politieke partij schreef die niet voor dat de vergunningen van die bedrijven moesten worden ingenomen. “Toch kiest de provincie voor het intrekken van 85 procent van de vergunde emissieruimte. De resterende ruimte mag bovendien niet meer worden gebruikt voor het houden van dieren. Daarmee worden de bestaande bedrijven feitelijk beëindigd.”

Zwaarst mogelijke maatregel
Boelema doet volgens Transparant Deurne alsof de rechter haar geen andere keuze heeft gelaten: “Dat is onjuist. De rechter eiste resultaat, geen bedrijfsbeëindiging. De keuze voor de zwaarst mogelijke maatregel is door Boelema en het provinciebestuur zelf gemaakt.”

De rechtbank bepaalde dat de provincie passende maatregelen moest nemen wanneer andere oplossingen niet tijdig tot voldoende vermindering zouden leiden. Een beperking van maximaal 85 procent vormde daarbij de uiterste grens waarbinnen de provincie moest blijven. “De rechter bepaalde dus niet dat 85 procent moest worden ingetrokken”, concludeert Transparant Deurne. “Vervolgens presenteert zij die zelfgekozen uitkomst als uitvoering van een rechterlijk bevel.”

‘Bewuste verdraaiing’
Boelema maakt volgens de partij van een uiterste bovengrens een verplicht minimum: “Dat is een bewuste verdraaiing. De provincie kiest voor 85 procent, kiest ervoor de resterende ruimte onbruikbaar te maken en kiest daarmee voor bedrijfsbeëindiging. Daar kan zij de rechter niet verantwoordelijk voor maken.”

De betrokken ondernemers hebben plannen opgesteld waarmee hun uitstoot fors kan worden verminderd. Daarbij worden reducties van ongeveer 70 procent genoemd. De provincie acht dat echter niet genoeg.

Alternatieven
De fractie van Transparant Deurne vindt dat Brabant daarin ook alternatieven heeft: “De provincie had kunnen kiezen voor aanpassing van de bedrijven. Zij had kunnen kiezen voor een beoordeling van de maatregelen per locatie. Zij had kunnen kiezen voor aanvullende eisen, controle en verdere reductie. Boelema kiest voor iets anders: vrijwel de volledige vergunning afpakken en de bedrijven feitelijk beëindigen.”

Volgens Transparant Deurne is daarmee duidelijk dat het niet gaat om een situatie waarin andere oplossingen ontbreken. “Er lagen plannen van ondernemers die hun uitstoot drastisch wilden terugbrengen. De provincie heeft die route niet serieus benut. Zij heeft voor de bulldozer gekozen.”

Boete van 75.000 euro
De veehouders kregen ongeveer een half jaar geen inhoudelijke reactie van de provincie. Terwijl zij hun plannen uitwerkten en probeerden hun bedrijven toekomstbestendig te maken, bleef het provinciebestuur stil. Gedeputeerde Staten erkende woensdag dat ‘een tussenbericht richting de ondernemers beter was geweest’.

Lees ook: Provincie riskeert maximale dwangsom van 75.000 euro om in gesprek te kunnen blijven met vijf veehouders

Daarbij meldde de provincie ook dat er pas op 1 oktober een ontwerpbesluit wordt gepubliceerd over de intrekking van de vergunningen. Eigenlijk moest dit van de rechtbank al voor 10 juli gebeuren en daarmee loopt de provincie het risico op dwangsommen van 100 euro per dag, met een maximum van 15.000 euro per bedrijf.

Onzekerheid
Gedeputeerde Staten zeggen die boetes voor lief te nemen: “We accepteren dat we de dwangsom moeten betalen, tot een maximum van in totaal 75.000 euro.” Dat geld wordt betaald aan Mobilisation for the Environment (MOB) en Vereniging Leefmilieu, die de procedures tegen Noord-Brabant zijn begonnen.

Dat het provinciebestuur de keuze heeft gemaakt om de ondernemers maandenlang in onzekerheid te laten zitten en de dwangsom volledig te laten oplopen, vindt Transparant Deurne onnavolgbaar: “Het resultaat is dat belastinggeld terechtkomt bij organisaties die juridische procedures tegen ondernemers voeren en dat geld opnieuw voor dergelijke procedures kunnen gebruiken.”

VVD
De verantwoordelijkheid ligt volgens Transparant Deurne niet alleen bij Boelema en haar partij D66. “Het voornemen is afkomstig van het volledige college van Gedeputeerde Staten. Ook de VVD maakt daarvan deel uit en houdt het provinciebestuur politiek in stand. Zij kan deze koers steunen of tegenhouden. Wie blijft zitten, instemt en Boelema de politieke meerderheid geeft, kiest mee voor het intrekken van de vergunningen.”

Lees ook: Gemeente Deurne uit zorgen richting provincie over mogelijk intrekken van vergunningen pluimveehouders

De VVD heeft negen zetels in Provinciale Staten en komt volgens Transparant Deurne bewust niet voor deze ondernemers op. “Zij kiest ervoor Boelema niet te stoppen. De VVD profileert zich als partij van ondernemers, rechtszekerheid en een betrouwbare overheid. In Brabant laat zij nu een D66-gedeputeerde dwars door vijf familiebedrijven heen bulldozeren. Niet omdat de VVD niets kan doen. Maar omdat zij ervoor kiest niet op de rem te trappen. De VVD heeft wel degelijk macht. Zij weigert die alleen voor deze ondernemers te gebruiken.”

Rechtszekerheid
Net als de onder meer de ZLTO waarschuwt Transparant Deurne dat de gevolgen van het intrekken van de vergunningen verder reiken dan deze vijf bedrijven: “Wanneer een overheid een onherroepelijke vergunning vrijwel volledig kan intrekken omdat zij zelf jarenlang onvoldoende maatregelen heeft genomen, verdwijnt de betekenis van rechtszekerheid. Dan weet geen ondernemer meer wat een vergunning van de overheid nog waard is.”

Er waren voor de provincie meerdere manieren om tot oplossingen te komen als het aan Transparant Deurne ligt: “Zij kiest voor de route die vijf bedrijven beëindigt. Dat is geen juridische onvermijdelijkheid. Het is politiek beleid.”

Juridische, financiële en emotionele druk
De partij benadrukt daarbij dat het niet alleen gaat om anonieme dossiers. “Achter deze procedures staan vijf ondernemers en hun gezinnen. In Helenaveen en Neerkant gaat het om bedrijven die jarenlang zijn opgebouwd. Om woningen, investeringen, inkomen, gezinsvermogen en toekomst. Die gezinnen dragen al jaren de juridische, financiële en emotionele druk. Boelema verliest geen bedrijf. Zij ziet geen gezinsvermogen verdwijnen. Zij hoeft thuis niet uit te leggen waarom het levenswerk van meerdere generaties moet stoppen.”

Foto: gemeente Deurne/provincie Noord-Brabant