De provincie meldt dat het zuidoosten van Brabant aan de vooravond staat van de grootste groeispurt in de geschiedenis van het Brabantse busvervoer. De verwachting is dat het aantal busreizen in de komende jaren gaat verdubbelen. De nieuwe zogeheten ‘busconcessie Zuidoost-Brabant’ die van start gaat in de zomer van 2029, is volgens de provincie hét moment om die ontwikkeling in gang te zetten.

Het busvervoer in Nederland werkt met concessies. Dat zijn gebieden waar één ov-bedrijf tijdens een bepaalde periode het alleenrecht én de plicht heeft om het openbaar vervoer te verzorgen. Op dit moment is dat in Zuidoost-Brabant Hermes.

Uitdagend
Om de extra busreizigers te kunnen verwerken, moeten er nieuwe knooppunten, HOV-banen en een nieuw busstation in het hart van Eindhoven komen. “Dit wordt een aanbesteding zoals we die in Brabant nog nooit hebben gezien”, zegt gedeputeerde Stijn Smeulders van mobiliteit. “Aan de ene kant heel aantrekkelijk voor de reiziger door de enorme groei van het aantal reismogelijkheden. Aan de andere kant heel uitdagend door alle bouwwerkzaamheden in het hart van Eindhoven. Niet in de laatste plaats die aan het trein- en busstation.”

Voor de nieuwe concessie heeft Brabant structureel 7 miljoen euro extra per jaar gereserveerd. Voor de exploitatie van de Brainportlijnen wil de provincie daarnaast 6 miljoen euro per jaar extra reserveren. De verwachting is dat de reizigersopbrengsten in de looptijd van de concessie flink groeien, wat het voor een nieuwe concessiehouder aantrekkelijker moet maken.

‘Winkel moet openblijven’
Een verdubbeling van de reizen tussen nu en het einde van de concessie in 2042 lijkt volgens de provincie realistisch. Dit aantal gaat grofweg omhoog van 150.000 per dag nu, naar 300.000 reizen per dag straks. Tijdens al die aanpassingen moet ‘de winkel openblijven’. Dat wordt volgens Smeulders wel een flinke opgave: “Dat vraagt wat van reizigers, van ons als provincie, maar zeker ook van een nieuwe concessiehouder. Die zal constant moeten inspelen op nieuwe situaties.”

In de toekomst moeten als het aan de provincie ligt twee belangrijke doelgroepen optimaal bediend worden: “Allereerst de forensen, scholieren en spitsreizigers op de ‘dikke lijnen’ naar toplocaties. Denk aan het centrum van Eindhoven, het vliegveld en de belangrijkste bedrijventerreinen.”

Dagje shoppen
De andere belangrijke doelgroep is de sociale of recreatieve reiziger. Die is meer verspreid over de dorpen en steden in de regio te vinden en wil bijvoorbeeld een dagje gaan shoppen of op familiebezoek. Het streven van de provincie is dat ook deze reiziger met maximaal één overstap op veel meer plekken kan komen dan nu het geval is. “De bereikbaarheid en de leefbaarheid gaan er fors op vooruit en daarmee de vanzelfsprekendheid van het openbaar vervoer”, aldus Smeulders.

De veranderingen in Zuidoost-Brabant zijn dermate groot dat je ze volgens de gedeputeerde bijna kan opvatten als meerdere opeenvolgende aanbestedingen in één. Bij de start in 2029 moet de eerste verbetering in het aantal dienstregelingsuren zichtbaar worden. In 2032, wanneer het tijdelijke busstation in gebruik wordt genomen, kunnen meer en langere bussen de weg op. In 2039 is het nieuwe station naar verwachting gereed en is er opnieuw ruimte voor forse groei.

Behoorlijk wat interesse
Provinciale Staten behandelen de aanbestedingsstrategie na de zomer. Daarna wordt een programma van eisen opgesteld, waarbij de gemeenten in de regio actief worden betrokken. Vanaf de zomer van 2027 kunnen vervoersbedrijven zich inschrijven voor de concessie. Het is de enige aanbesteding die op dat moment in Nederland loopt. Mede daarom verwacht de provincie behoorlijk wat interesse.

In totaal heeft Brabant drie concessies. Naast Zuidoost-Brabant zijn dat West-Brabant en Oost-Brabant. Het gebied van de concessie Zuidoost-Brabant is hetzelfde als dat van de MRE-regio. Het gaat om 21 gemeenten, die samen meer dan 800.000 inwoners hebben. De nieuwe concessie in Zuidoost-Brabant start in de zomer van 2029 en loopt tot 2042.

Foto: Wikipedia