De benoeming van de vijf nieuwe Deurnese wethouders verliep dinsdagavond verre van soepel. Er was tijdens de speciale gemeenteraadsvergadering in Deurne veel kritiek van oppositiepartijen DOE!, VVD, Onafhankelijke Groep Deurne (OGD) en PGP op het coalitieakkoord en vooral de extra kosten voor de vijf wethouders. De nieuwe collegeleden werden uiteindelijk wel met voldoende steun benoemd, maar daar ging een stevige woordenwisseling aan vooraf.
De coalitiepartijen stelden voor om in totaal 4,4 fte in te zetten, verdeeld over vijf wethouders. Drie van hen gaan de functie fulltime uitvoeren en daarnaast komen er twee deeltijdwethouders voor elk 0,7 fte. Voorzitter Edwin Meulendijks van Transparant Deurne zegt dat de extra 0,4 fte nodig zijn vanwege het grote aantal opgaven dat er voor Deurne ligt.
Groter en duurder
Maar volgens Bram van Neerven van DOE! gaat die opzet te veel geld kosten. Hij haalt de woorden aan die Transparant Deurne uitsprak bij de benoeming van het vorige college, vier jaar geleden. Hierbij riep die partij toen op om als bestuur behoudend om te gaan met de besteding van financiële middelen vanwege de fors stijgende kosten van het levensonderhoud.
“En sindsdien zijn de boodschappen alleen maar duurder geworden”, zegt Van Neerven. “De prijs aan de pomp rijst de pan uit. De kosten van het levensonderhoud zijn niet gedaald, maar gestegen. En juist nu kiest dezelfde partij voor een groter en duurder college dan we in tijden hebben gezien.”
Vier wethouders
Van Neervens partij diende samen met PGP en de VVD een amendement in, waarin ze vragen om een zuinig en doelmatig gemeentebestuur. “We stellen voor om terug te gaan naar vier wethouders met een gezamenlijke norm van 4,0 fte. Niet uit zuinigheid om de zuinigheid, maar omdat de afgelopen vier jaar hebben bewezen dat Deurne daarmee doelmatig te besturen is”, aldus Van Neerven.
Benny Munsters van OGD denkt dat het zelfs met nog minder fte kan: “Inwoners vragen niet om een groter bestuur. Inwoners vragen om een beter bestuur.” En dat kan volgens hem prima met slechts drie wethouders. Daarom diende ook zijn partij een amendement in. “Meerdere bestuurders, betekent automatisch niet een beter bestuur. Iedereen die ooit in een bestuur, vereniging of bedrijf heeft gezeten, kent die wetmatigheid. Eén persoon erbij betekent niet automatisch meer slagkracht. Vaak betekent het vooral een extra agenda waarmee rekening gehouden moet worden.”
Miljoen euro
Dat zorgt volgens Munsters voor meer overleg, afstemming, coördinatie en versnippering van verantwoordelijkheden: “Terwijl inwoners maar één ding willen weten: wanneer gebeurt het? Niet hoeveel bestuurders erover hebben vergaderd. Maar wanneer er een besluit genomen wordt, wanneer het resultaat zichtbaar is.”
Bovendien is volgens Munsters het verschil tussen drie of vijf wethouders in kosten groot als je het bekijkt over een periode van vier jaar. “Deze keuze kost inwoners ongeveer een miljoen euro. Dat is gemeenschapsgeld. Geld waar inwoners hard voor moeten werken. Geld dat maar één keer uitgegeven kan worden. En juist daarom moeten wij onszelf de simpele vraag stellen: is dit echt noodzakelijk?”, aldus Munsters.
‘Onbegrijpelijk’
Mariëlle Biemans van de Deurnese VVD zegt dat ook haar partij ‘stom verbaasd’ is over de voorgestelde 4,4 fte aan wethouders: “Waar Transparant Deurne vier jaar geleden met groot ongenoegen aangaf 4 fte veel te veel te vinden, stelt de nu grootste partij voor om er zelfs 4,4, onbegrijpelijk. Een keuze die puur en alleen de zetelverdeling nog eens benadrukt. De bewijsdrang om te laten zien wie de grootste is, op kosten van de belastingbetalende inwoners van Deurne.”
De beweringen van Biemans kloppen volgens Meulendijks van Transparant Deurne niet: “Het verbaast me toch enigszins en ik vraag me af waarom de VVD hier onwaarheden vertelt. Ik heb vorige vergadering volledig nagekeken en heb er ook een letterlijk transcript van. Door Transparant Deurne is ingestemd met de verhoging naar 4 fte. Dat was unaniem ook. Er is alleen gesproken over het proces en de timing.”
Van Neerven van DOE! liet zich ook kritisch uit over de achtergronden van de nieuwe wethouders. Daarbij benadrukt hij dat geen van de voorgedragen kandidaten beschikt over ervaring als wethouder: “Daarmee staat Deurne op het punt het meest onervaren college in tijden te installeren. En dat uitgerekend in een periode met de grootste opgaven sinds jaren. De woningbouw, het landelijk gebied en mobiliteit. Ervaring is geen garantie, dat weten ook wij. Maar het volledig ontbreken ervan is wel een risico en daar moeten we wel bij stil staan.”
Deeltijdwethouders
Dat er in het nieuwe college ook twee deeltijdwethouders komen, gaat volgens Van Neerven niet werken: “DOE! gelooft niet in parttime wethouders. Niet omdat wij twijfelen aan hun goede wil, maar omdat een bestuurder die er maar een paar dagen is, de overige dagen ergens anders iets te doen heeft. Een wethouder hoort wat ons betreft volledig te zijn voor Deurne.”
Ook Biemans ziet daar een gevaar in: “Deze constructie met vijf wethouders, welke overlappende taken en verantwoordelijkheden hebben, is inefficiënt, complex en staat een daadkrachtig bestuur in de weg. En dan heeft een deel van de wethouders ook nog een eigen bedrijf. Dus waar liggen de prioriteiten?”
‘Wereld op zijn kop’
Volgens de oppositiepartijen is de extra wethouder ook om nog een andere reden helemaal niet nodig. “De portefeuille van de burgemeester uitgekleed om die van de deeltijdwethouders te vullen”, stelt Van Neerven. “Taken die nu onder de burgemeester vallen, zoals personeel, organisatie, dienstverlening en communicatie, worden daar weggehaald en bij een deeltijdwethouder ondergebracht. Zo ontstaat een functie niet omdat het werk erom vraagt, maar omdat de stoel gevuld moest worden. Dat is de wereld op zijn kop.”
Munsters van OGD kan net als Van Neerven en Biemans de noodzaak voor de extra wethouder niet ontdekken: “Er wordt gesproken over een sterk bestuur, over ambities, over een toegeruste organisatie, allemaal mooie woorden. Maar nergens is nou eigenlijk echt duidelijk gemaakt waarvoor dat die vijfde wethouder nodig is. Dat is juist het punt. Want inwoners van Deurne vragen niet om meer bestuurders. Ze vragen om resultaten, om woningen, veilige buurten, om goed onderhoud en bereikbare voorzieningen.”
Geen bestuurlijke luxe
Wat betreft Meulendijks van Transparant Deurne staren de oppositiepartijen zich blind op de kosten van de extra 0,4 fte: “Moeten we niet ook meer kijken naar de opbrengsten?” Daarnaast wijst hij op projecten die door de trage afwikkeling veel meer hebben gekost dan was gepland. “Wat heeft het gebrek aan bestuurlijke capaciteit de laatste jaren eigenlijk gekost? Door uitstel, vertraging, gemiste subsidies en onvoldoende regie. Dus voor ons is dit geen bestuurlijke luxe. Voor ons is dit gewoon noodzakelijk om de komende periode de uitdagingen te kunnen aangaan.”
Naast de kritiek op de omvang van het nieuwe college vindt Van Neerven van DOE! ook de verdeling van portefeuilles ‘ronduit ongelukkig’: “Een oud-medewerker van deze gemeente die nu gaat over het personeel van diezelfde organisatie. Een voormalig financieel medewerker van Sensor die straks gaat over de gemeentelijke financiën die wij aan Sensor besteden. Een wethouder met een eigen agrarisch bedrijf die de portefeuille buitengebied gedeeltelijk onder zich krijgt. En een wethouder die over een school gaat, terwijl die daar zelf kinderen heeft zitten.”
‘Kwalijk’
Die uitspraken gaan Leo Cuijpers van het CDA te ver: “Ik vind het kwalijk dat je iets gaat zeggen over persoonlijke situaties van wethouders, die er totaal niet toe doen.” Hij vindt dat Van Neerven hiermee op een onfatsoenlijke manier probeert zijn eigen voorstel in het voordeel neer te zetten. Die zegt echter dat zijn opmerkingen gezien het onderwerp niet vreemd zijn: “Volgens mij hebben we het ook over personen, dus het is niet vreemd dat ik een persoon link aan een bepaalde functie. Deze keuzes leggen portefeuille en persoonlijke achtergrond onnodig dicht op elkaar”, aldus Van Neerven. De drie voltijdswethouders geven hij en zijn partij uiteindelijk toch het voordeel van de twijfel: “Wie zich volledig voor Deurne inzet, verdient de kans om dat te bewijzen.”
Eén ding waren alle partijen het dinsdag wel over eens: Deurne staat voor veel uitdagingen en er is veel werk te doen. Alleen over de manier waarop dit moet gebeuren, verschillen de meningen en zal het voorlopig zeker niet de laatste keer zijn dat de emoties hoog oplopen in de Deurnese gemeenteraad.
Vanaf komende donderdag kun je kennismaken met de vijf nieuwe wethouders in een interview-serie, die je hier kunt lezen op de nieuwswebsite van DMG.
Foto’s: gemeente Deurne/Jack van Diesen
