Met de huidige situatie in de wereld is oorlog weer een actueel onderwerp. Werkgroep Het Helenaveen van toen heeft daarom onderzoeker Richard Schoutissen van Stichting Oorlogsslachtoffers gevraagd om komende zaterdag een bijzondere en indringende rondleiding te geven op de Duitse militaire begraafplaats in Ysselsteyn.
“Deze plek vertelt een verhaal dat verder gaat dan alleen cijfers en geschiedenis; het is een plaats van herinnering, reflectie en soms ook confrontatie”, leggen de leden van de werkgroep uit.
Tijdelijke rustplaats
Na de Tweede Wereldoorlog lagen Duitse oorlogsgraven verspreid door heel Nederland. Om dit overzichtelijker te maken, werd in Ysselsteyn een terrein beschikbaar gesteld. Hier kregen deze gesneuvelden destijds een rustplaats, die eigenlijk bedoeld was als een tijdelijk oplossing. Het plan was om hen op een later moment middels een met Duitsland te sluiten vredesverdrag naar dat land over te brengen. Dat verdrag werd echter nooit gesloten; de staat van oorlog werd pas op 26 juli 1951 beëindigd.
Vandaag de dag rusten in Ysselsteyn meer dan 31.000 oorlogsslachtoffers, van wie ruim 4.800 onbekend zijn gebleven. Het merendeel kwam om tijdens of als gevolg van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Daarnaast liggen hier meer dan 3.000 militairen, die sneuvelden tijdens de Slag om het Hürtgenwald en het Ardennenoffensief.
Diverse nationaliteiten
Zij werden aanvankelijk door de Amerikaanse gravendienst in Margraten begraven, maar later naar Ysselsteyn herbegraven. Ook hebben hier 87 oorlogsslachtoffers uit de Eerste Wereldoorlog hun laatste rustplaats gevonden. Hierdoor is Ysselsteyn uitgegroeid tot de grootste Duitse oorlogsbegraafplaats ter wereld in oppervlakte.
Op deze plek liggen niet alleen Duitse militairen, maar ook mensen van diverse nationaliteiten, waaronder Nederlanders die als vrijwilligers in Duitse krijgsdienst gingen. Daarnaast zijn hier ook Duitse burgers begraven die na de bevrijding van Zuid-Nederland geïnterneerd zijn geweest in Kamp Vught.
Van matroos tot generaal
De werkgroep uit Helenaveen wil met de activiteit het bewustzijn bij mensen versterken van wat oorlog doet met mensen: “Tijdens de rondleiding nemen we de tijd om stil te staan bij de verhalen achter de graven. We bezoeken verschillende rustplaatsen, variërend van matroos tot generaal en van gewone burgers tot zelfs verre verwanten van het Nederlandse koningshuis.”
Ook wordt aandacht besteed aan de Duitse soldaten die in Helenaveen omkwamen tijdens of ten gevolge van de Tweede Wereldoorlog. “Om zo een breder beeld te krijgen van de oorlogsdoden die hier begraven liggen. Deze rondleiding biedt niet alleen historische context, maar nodigt ook uit tot nadenken over oorlog, keuzes en de menselijke kant van geschiedenis”, besluit de werkgroep.
Voor de rondleiding wordt zaterdag om 13.15 uur verzameld bij dorpscentrum De Gouden Helm aan de Oude Peelstraat3 in Helenaveen. Om 13.30 uur vertrekt men naar Ysselsteyn. De wandeling bij de begraafplaats start om 14.00 uur. Aanmelden kan door een email te sturen naar info@helenaveenvantoen.nl. Deelnamekosten bedragen 10 euro en zijn inclusief koffie of thee.
Foto: werkgroep Het Helenaveen van toen








